Monteren is niet moeilijk. Het is vooral veel, en dat is iets anders. De software leer je in een middag; waar mensen op vastlopen is de berg beelden die ze thuis uitladen zonder plan.
Kies gratis en blijf daar even
Elk montageprogramma kan alles wat je de eerste twee jaar nodig hebt. Het verschil zit in hoe snel je je eerste video af krijgt, niet in wat er mogelijk is.
Begin gratis. Niet om te bezuinigen, maar omdat je nu nog niet weet waar je tegenaan gaat lopen. Dat is precies wat bepaalt welk programma bij je past. Wie meteen een abonnement neemt, betaalt maandelijks voor functies waarvan hij het bestaan nog niet kent.
De eerste tien minuten van elke montage
Dit is de gewoonte die het meeste tijd scheelt, en bijna niemand doet hem.
Kijk je materiaal één keer door en gooi weg. Alles waarvan je nu al weet dat je het niet gebruikt, gaat eruit voordat je begint. Een tijdlijn met dertig bruikbare fragmenten monteert twee keer zo snel als een met honderdvijftig fragmenten waarvan je er dertig zoekt.
Zet je geluid gelijk. Heb je met een losse microfoon opgenomen, synchroniseer dan meteen alles voordat je iets anders doet. Halverwege ontdekken dat een fragment niet loopt, betekent opnieuw beginnen.
Leg je verhaal neer voordat je iets moois maakt. Zet de fragmenten in de volgorde van het verhaal, ruw, zonder overgangen en zonder muziek. Werkt het zo niet, dan werkt het met effecten ook niet.
Ritme is belangrijker dan effecten
De montage bepaalt of iemand blijft kijken, en dat zit vrijwel volledig in timing.
- Knip aan het einde van een gedachte, niet aan het einde van een zin. Een zin afmaken en dan snijden voelt gehakt; snijden zodra het punt gemaakt is, loopt door.
- Haal de aanloop weg. "Ja, dus, eh, wat ik wilde zeggen is". Dat kan er allemaal uit. Bijna elke opname begint drie seconden te vroeg.
- Laat een beeld staan zolang er iets nieuws in gebeurt, en niet langer. Dat is de hele regel voor hoe lang een shot mag duren.
- Muziek is geen vulling. Zet hem onder wat al werkt. Onder een saai stuk wordt het een saai stuk met muziek.
Wat je computer aankan
Hier lopen mensen vaker vast dan op de software zelf. 4K-materiaal monteren vraagt meer van je machine dan van je programma, en een haperende tijdlijn maakt monteren onaangenaam.
De oplossing heet proxy's: het programma maakt tijdelijke kleine kopieën van je bestanden, jij monteert daarop, en bij het exporteren gaat het weer terug naar het origineel. Je verliest niets aan kwaliteit en de tijdlijn loopt weer soepel. Vrijwel elk serieus programma kan dit. Zoek in de handleiding op "proxy" en zet het aan voordat je een groot project begint.
DaVinci Resolve
Een volledig montageprogramma dat gratis blijft, zonder watermerk en zonder tijdslimiet.
Exporteren zonder gedoe
Voor YouTube en de meeste platforms: dezelfde resolutie en beeldsnelheid als waarmee je hebt opgenomen, H.264 of H.265, en een bitrate die je programma zelf voorstelt. Ga niet handmatig sleutelen aan instellingen die je niet kent. Het platform hercodeert je bestand toch.
Twee dingen die wél uitmaken: exporteer in dezelfde beeldsnelheid als je opname (25 fps opgenomen, 25 fps exporteren; door elkaar husselen geeft schokkerige beweging), en laat je geluid pieken rond −1 dB in plaats van tegen de bovenkant aan.
Waar je verder leest
Weet je nog niet welk programma, kijk dan in de koopgids voor montagesoftware. Daar staat per situatie wat de gratis versies wél en niet kunnen. Loopt je geluid nog niet zoals je wilt, begin dan bij goed geluid opnemen: dat repareer je niet in de montage.